“Tek millet, iki devlet” diyoruz, birbirimizi çok seviyoruz ve dillerimiz %90 benziyor. Ama o geriye kalan %10’luk kısım var ya… İşte orası bazen kahkaha attırıyor, bazen de yüz kızartıyor! Azerbaycan’a gittiğinizde birine iltifat etmek isterken yanlışlıkla hakaret etmemek veya otobüsten inmek isterken şoförü şaşırtmamak için bu rehberi mutlaka okuyun.
Sizin için turistlerin en çok şaşırdığı, en eğlenceli Azerice Türkçe kelimeler listesini ve anlamlarını derledim. Bu yazıdan sonra “Başa düştüm” (Anladım) diyeceksiniz!
1. En Klasik Karışıklık: “Düşmek”
Bakü’de otobüstesiniz, ineceğiniz durağa geldiniz. Şoföre “Müsait bir yerde inebilir miyim?” derseniz sizi anlamayabilir. Çünkü Azerice Türkçe kelimeler arasındaki en büyük fark burada: Onlar inmeye “Düşmek” diyorlar.
- Doğrusu: “Saxla, düşen var!” (Dur, inen var) demelisiniz.
- Komik Anı: Bir Türk turist “Ben burada düşebilir miyim?” dediğinde şoförün “Neden düşesin gardaş, tutun bir yere” demesi meşhurdur.
2. Kemik mi, Sümük mü?
Bir restorana gittiniz ve et yiyorsunuz. Garsona “Bunun kemiği çokmuş” demek istediniz. Azerbaycan Türkçesinde “Kemik” kelimesinin karşılığı “Sümük”tür.
- Durum: Yani “Etin sümüğü var” derseniz orada gayet normal karşılanır. Ama bir Türk için Azerice Türkçe kelimeler sözlüğünün en tuhaf maddesi budur.
3. “Subay” Olmak Bir Rütbe Değildir
Bir Azerbaycanlı size “Siz subay mısınız?” diye sorarsa hemen askerlik anılarınızı anlatmaya başlamayın. Çünkü Azerbaycan Türkçesinde “Subay”, “Bekar” demektir.
- İpucu: Eğer evliyseniz “Hayır evliyim”, bekarsanız “Evet subayım” diyebilirsiniz. Azerice Türkçe kelimeler bazen rütbeleri bile karıştırabilir!
4. “Pezevenk” Kelimesine Dikkat! (Tarihi Fark)
Bunu yazarken bile gülümsüyoruz ama bilmeniz şart. Bu kelime Türkiye’de çok kötü bir anlama gelse de, Azerbaycan’da (özellikle eski dilde ve bazı bölgelerde) “Yol gösteren, önder, iş adamı” gibi anlamlara gelebiliyor.
- Uyarı: Yine de günümüzde Türk televizyonlarının etkisiyle anlam kayması yaşandı. Siz siz olun, bu kelimeyi kullanmayın ama duyarsanız da hemen kavga çıkarmayın. Azerice Türkçe kelimeler tarihsel kökenlerinde masum olabilirler.
5. “Okşamak” Sadece Sevmek Değildir
Birine “Babanıza çok okşuyorsunuz” derseniz yanlış anlamayın, size “Benziyorsunuz” diyorlar. Azerbaycan Türkçesinde “Okşamak”, “Benzemek” demektir.
- Örnek: “Bu uşak (çocuk) atasına okşayır.”
6. Uçak mı, Gemi mi? “Kıç” Neresi?
Havalimanında “Uçak düşecek” anonsunu duyarsanız panik yapmayın, “Uçak inecek” diyorlardır. Ayrıca geminin arka kısmına bizde “Kıç” denir ama orada bacağa “Kıç” denir. Yani “Kıçım ağrıyor” derseniz bacağınızın ağrıdığını anlarlar.
Sonuç: Başa Düştünüz mü?
Yani anladınız mı? 🙂 Azerice Türkçe kelimeler arasındaki bu tatlı farklar, seyahatinize neşe katacak detaylardır. Korkmayın, konuşun; Azerbaycan halkı Türkleri çok sever ve bu küçük karışıklıklar her zaman tatlı bir gülümsemeyle sonlanır.
